De drinkwaterbedrijven kunnen alarm slaan, maar het lijkt er niet op dat we in Nederland door hebben hoe heftig we binnen één generatie te maken krijgen met grote waterproblemen. Dan zullen watervloeden en watertekorten Nederland bij verrassing treffen.
Watersnoodrampen hebben zich tot nu toe in Nederland altijd voorgedaan bij een samenloop van omstandigheden. Bijvoorbeeld aanhoudende Noordwesterstorm en springvloed 1953), of een regenbom na droogte (Valkenburg). Nu komen nieuwe onheilscombinaties in beeld: hoge rivierafvoer met uitval van pompen (cybersabotage!) bij een flink gestegen zeespiegel.
Nog in deze eeuw kan zo’n calamiteit zich voordoen. In een actualisering van het Plan Tweede Kustlijn hebben wij berekend hoe groot de watervloed is waar Nederland dan mee wordt geconfronteerd. Volgens het meest bedreigende scenario van het KNMI kan de zeespiegel tegen het einde van deze eeuw zo ver zijn gestegen dat de rivieren (Waal, Maas en Lek) hun water niet meer vrij op zee kunnen spuien. Dan moeten we pompen. Maar wat als de pompen door een calamiteit uitvallen? Dan moeten we 15 miljard m³ rivierwater bergen. Dat is een ‘zwembad’ van drie meter diep, zo groot als de provincie Noord-Brabant! Dat is een oppervlakte van 5000 km².
Waar zullen we beginnen? Ruimte voor de Rivieren? Zo kunnen we circa 1.000 km² kwijt. Zeeuwse wateren erbij? Nog eens 800 km². En dan staan we met de rug tegen de muur: West-Nederland zal onherroepelijk overstromen. Tenzij we achter een Tweede Kustlijn kustmeren aanleggen die dit rivierwater (zoetwater!) kunnen bergen.
Eigenlijk kunnen we ons nu al niet meer permitteren om het kostbare rivierwater zomaar in zee te laten stromen. Nederland heeft immers een acuut tekort aan zoetwater. Allereerst door een steeds toenemende vraag naar zoetwater om de verzilting weg te spoelen, Maar ook de industrie heeft veel zoetwater nodig. En drinkwater voor alle huishoudens. Door de bevolkingsgroei gebruiken we steeds meer drinkwater (zie afbeelding).
Vraag en aanbod van zoetwater lopen tijdens droge perioden nu al uit de pas. De belangrijkste oorzaak voor het zoetwatertekort is de enorme hoeveelheid zoetwater die we door de Nieuwe Waterweg stuwen om de zoutindringing terug te dringen, water dat in zee verdwijnt (bron: Witteveen & Bos)
