De Tweede Kustlijn heeft bij de Staf Deltacommissaris een uitgebreid onderzoeksprogramma ingediend voor onze zeewaartse oplossing die 3000km² nieuwe bufferruimte aan de kust toevoegt.
Het herijkingsbesluit van het Deltaprogramma in 2026 is een belangijke stap op weg naar het inrichten van een klimaatbestendig Nederland. Deltacommissaris Co Verdaas heeft aan de drie denkrichtingen die tot nu deel uitmaken van het Deltaprogramma (de Tweede Kustlijn is er een van) een Vierde Consortium toegevoegd. Onder leiding van ingenieursbureau Sweco wordt nu onderzocht welke natuurlijke oplossingen er zijn om ons land te beschermen tegen het gevaar van een twee tot vijf meter hogere zeespiegel. ‘Nature based solutions’ kunnen grensverleggend zijn en aantrekkelijk voor een nieuwe generatie groene ingenieurs, maar de projecten die het Vierde Consortium onderzoekt zijn aanpassingen voor slechts enkele decennia. Dat laag West-Nederland te maken krijgt met een cyclus van een hoog zeepeil en verzilting en daarmee met een ‘lock-in-situatie’ is een reëel risico.
Ruimte
Het onderzoeksprogramma dat de Tweede Kustlijn heeft ingediend richt zich juist op toevoegen van ruimte aan het overvolle Westen. Vier domeinen staan centraal: fysieke ruimte, natuurontwikkeling, financieel-economische en juridische aspecten en maatschappelijke effecten. Kort voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 hebben we hierover een appél gedaan op de politieke partijen ‘Nieuw land, duurzame welvaart’.
Welke voorstellen omtrent studies en pilots hebben we ingediend? Het zijn er in totaal ruim twintig, goed onderbouwd, meerjarig. Bijvoorbeeld: ‘Is er genoeg zand in de Noordzee voor de aanleg van een Tweede Kustlijn met natuurlijke oplossingen?’ Of: ‘In welke mate dragen koppelfuncties – bijvoorbeeld waterstofproductie – bij aan het verdienvermogen van Nederland?’ En: ‘In welke mate vermindert de aanleg van een Tweede Kustlijn het calamiteitenrisco van huizenbezitters in West-Nederland?’. Het onderzoeksprogramma stelt ook een pilot voor in verband met de aanleg van een open vismigratierivier voor de kust van Voorne.
Zes-Punten-Plan
De Tweede Kustlijn is een veelzijdig plan, toch kan het worden samengevat in zes punten:
1. Tweede kustlijn: 10-25 km zeewaarts, d.m.v. ‘Bouwen met de Natuur’ in fasen te realiseren van Walcheren tot Den Helder, voor hoogwaterbescherming en zoetwaterzekerheid;
2. Twee doorvaarten voor scheepvaart naar Rotterdam en IJmuiden;
3. Drie bufferbekkens tussen huidige en nieuwe kust op blijvend 0 m NAP waarin de rivieren tot in lengte van jaren vrij kunnen uitstromen; groot zoetwaterreservoir; voldoende grote buffer voor rivierafvoer bij storing in de energievoorziening van pompen; pompen met middelgroot vermogen om water uit deze bekkens naar zee af te voeren;
4. Verlenging nieuwe kustlijn richting Vlaanderen en Duitsland tot een ‘Europese Zeedijk’;
5. Meeliftende functies zoals natuur, wonen, landbouw, havens en logistiek, viskwekerijen en energietransitie, waaronder waterstofproductie en -opslag;
6. Adaptie: de uitvoering kan meegroeien met de werkelijke zeespiegelstijging en rivierafvoeren. Pompen, sluizen en zeewering zijn uit te breiden door bij te bouwen, te verlengen, verbreden en verhogen.
